Yazılar / Yönetişim ve operasyon
Ajanlara kendi hesabı, AB’den ilk YZ standardı, e-Tebligat’ta 30 Kasım
Üçüncü sayı: Copilot Studio’da ajan hesapları, AB Yapay Zekâ Yasası için ilk uyumlaştırılmış standart, VUK 596 ile e-Tebligat, UiPath’te denetim kaydı ve model değişiklikleri, Maestro ve Gartner.
Bu haftanın ortak noktası kayıt ve hesap. Microsoft ajanlara kendi Microsoft 365 hesabını veriyor, UiPath yeni yapay zekâ politikalarında istem ve yanıtları varsayılan olarak kaydetmiyor, Gelir İdaresi de e-Tebligat’ta şifre ve olay kaydı kurallarını yeniden yazdı. Brüksel’den ise yüksek riskli yapay zekâ için ilk somut uyum aracı geldi.
Copilot Studio: ajanlara kendi hesabı, süreç hafızası ve tetikleyiciler
Microsoft, Copilot Studio’da üç özelliği Frontier programı üzerinden kullanıma açmaya başladı. Ajan hesaplarıyla ajan, bir kullanıcının ya da onu yapanın kimliğini ödünç almak yerine kendi kimlik bilgileri ve kapsamı belirlenmiş izinlerle çalışıyor; Teams ve Outlook’ta çağrılabiliyor, Word, Excel ve PowerPoint yorumlarında etiketlenebiliyor. İş süreci hafızası, kullanıcı tercihlerini ve süreç bağlamını bir sonraki döngüye taşıyor; hafızayı yapımcı açıyor, kullanıcı kaydedilenleri görüp silebiliyor. Tetikleyiciler ise ajanın döngüsünü bir e-posta gibi dış bir sinyalle ya da belirli bir takvimle, ayrıca istem beklemeden başlatıyor. Yöneticiler erişimi Power Platform yönetim merkezinden sınırlayıp ajanın yaşam döngüsünü yönetebiliyor. Ek erişim politikaları, maliyet yönetimi ve yaşam döngüsü kontrolleri “önümüzdeki aylarda” planlanıyor. Yazıda genel kullanılabilirlik tarihi, lisans ya da fiyat bilgisi yok.
Neden önemli. RPA’da yıllardır tartıştığımız robot hesabı sorusu artık ofis uygulamalarının içine girdi. Ajanın kendi kimliğiyle çalışması denetim izi için doğru yön; işi kimin yaptığı ayrışıyor. Benim okumam şu: posta kutusu ve Teams varlığı olan bir ajan, geçen sayıdaki KVKK ilke kararının tam kapsamında. Hafıza özelliği de saklama süresi ve aydınlatma sorusunu beraberinde getiriyor. Maliyet ve yaşam döngüsü kontrolleri gelmeden bu hesapları üretimde çoğaltmazdım. Pilot için ilk adım basit: hesap başına bir sahip, bir amaç ve okuyabileceği kanalların listesi.
AB Yapay Zekâ Yasası için ilk uyumlaştırılmış standart: EN 18286
Komisyon’un 2026/2274 sayılı Uygulama Kararı, CEN ve CENELEC’in hazırladığı EN 18286:2026 “yapay zekâ kalite yönetim sistemi” standardının referansını AB Resmî Gazetesi’nde yayımladı. Komisyon’a göre bu standardı uygulayan yüksek riskli yapay zekâ sağlayıcıları, standardın karşıladığı ölçüde Yasanın 17. maddesindeki kalite yönetim sistemi şartlarına uygun sayılıyor (uygunluk karinesi). Standart kuruma değil yapay zekâ sisteminin yaşam döngüsüne göre kurgulanmış ve ISO/IEC 42001, ISO 9001 ya da sektörel sistemlerin üzerine oturacak şekilde tasarlanmış. 42001’i olmayan kurumlar mevcut kalite sistemini genişletmek ya da yenisini kurmak için kullanabiliyor. Komisyon başka uyumlaştırılmış standartların da geleceğini söylüyor.
Neden önemli. Yüksek riskli yükümlülükler için şimdiye kadar elimizde metin ve taslak kılavuz vardı; denetçinin “neye göre?” sorusuna verilecek somut bir cevap yoktu. EN 18286 ilk cevap. Avrupa’ya yapay zekâ içeren ürün ya da hizmet satan Türk şirketleri için ISO 9001 ya da 27001 altyapısı olan kalite ekiplerini bu konuşmaya şimdiden katmak mantıklı. Bir uyarı: bu madde yalnızca 17. maddeyi kapsıyor. Kendi sisteminizin yüksek riskli sayılıp sayılmadığı sorusu ayrı ve önce o cevaplanmalı.
VUK 596: e-Tebligat’ta 30 Kasım ve şifreyi kimse ile paylaşmama yükümlülüğü
596 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, 7587 sayılı Kanunla değişen VUK 107/A’ya göre elektronik tebligatın usulünü yeniden düzenledi ve 456 Sıra No.lu tebliği yürürlükten kaldırdı. Kurumlar vergisi mükellefleri, gerçek usulde vergilendirilen ticari, zirai ve mesleki kazanç sahipleri ile kollektif ve adi komandit şirketler sisteme dahil olmak zorunda. Henüz dahil olmayanlar için süre, tebliğin yayımını izleyen ayın sonu, yani 30 Kasım 2026. Yeni mükellefler işe başlamayı izleyen 15 gün içinde katılmalı. Tebliğ, sisteme ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılıyor; olay kayıtları zaman damgasıyla otuz yıl saklanıyor. Muhatap, kullanıcı kodu ve şifresini korumak, üçüncü kişilerle paylaşmamak ve başkasının kullanımına bırakmamakla yükümlü. 1 Temmuz 2026’dan önce dahil olanlar mevcut bilgileriyle devam ediyor.
Neden önemli. e-Tebligat kutusunu her sabah tarayıp tebliğleri ilgili ekibe dağıtan robotlar, finans otomasyonunda en sık kurulan işlerden. Beş günlük tebliğ kuralı, robotun bir gün çalışmamasının süre kaybı demek olduğunu hatırlatıyor; izleme ve alarm bu süreçte lüks değil. Daha hassas nokta şifre: robotun Dijital Vergi Dairesi’ne hangi kimlikle, kimin yetkisiyle girdiğini yazılı hale getirin. Tebliğin şifre paylaşımına dair hükmünün robot hesaplarına nasıl uygulanacağını mali müşavir ve hukuk ekibinizle konuşun; bu bir hukuki görüş değil. Grubunuzda henüz dahil olmayan bir şirket varsa, son gün 30 Kasım.
UiPath: yapay zekâ denetim kaydı varsayılanı değişti, Claude Sonnet 4 kalktı
16 Ekim’den itibaren yeni oluşturulan AI Trust Layer politikalarında istem girdileri ve modelin ürettiği yanıtlar denetim kayıtlarına varsayılan olarak yazılmıyor; kaydetme açılana kadar bu alanlar “Blocked by Policy” olarak görünüyor. Mevcut politikalar kendi ayarını koruyor. 13 Ekim’de Amazon Bedrock’un kaldırmasıyla Claude Sonnet 4 UiPath platformundan çıktı; UiPath’in yönettiği modeller Claude Sonnet 4.6’ya kendiliğinden taşındı. Sonnet 4’e işaret eden kendi model (BYO) yapılandırmaları ise geçersiz oluyor ve güncellenmezse UiPath’in yönettiği modellere düşüyor. Model Hub artık BYO yapılandırmalarının durumunu gösteriyor. Ayrıca Relay, 26.4.4 ve üzeri istemciyle Snowflake ve SQL Server bağlantılarını kurum içinden taşıyabiliyor.
Neden önemli. Denetim kaydının varsayılan olarak kapalı olması veri koruma açısından makul, ama bir ajanın yanlış kararını sonradan incelemeniz gerekirse elinizde istem ve yanıt olmayabilir. Bence bu bir varsayılan değil, politika kararı olmalı: hangi süreçte içerik kaydı tutulacak, ne kadar süre ve kim görecek. Sonnet 4 notu daha sinsi. Kendi modelini getiren kurumlarda ajan, siz fark etmeden başka bir modele düşmüş olabilir; bu hem kalite hem veri yerleşimi sorusu. Bu hafta Model Hub’daki BYO durumlarına bir bakın.
Maestro: Flow artık önizleme değil, BPMN süreci kodlama ajanıyla kurulabiliyor
13 Ekim notlarında tuvallerin adları Maestro BPMN, Maestro Case ve Maestro Flow olarak birleştirildi ve Maestro Flow’dan önizleme etiketi kaldırıldı. Maestro Case’te vakayı bitirebilecek aşamalar rozetle gösteriliyor, başarısız ya da sonlandırılmış aşamalar artık “devam ediyor” görünmüyor; bir vaka üzerinde tetiklenebilecek ad-hoc görevleri listeleyen yeni bir API ucu ve rol tanımlarında doğrulama geldi. Flow’da kurumun kendi guardrail yapılandırması adıyla ve sağlayıcısıyla görünüyor. 7 Ekim’de önizlemeye giren özellikle ise bir Maestro BPMN süreci, süreç tanımından, süreç haritasından, PDD’den ya da BPMN modelinden yola çıkarak Claude Code, Codex, GitHub Copilot, Cursor veya Jules gibi bir kodlama ajanıyla kurulabiliyor. Ajan önce plan öneriyor, onaydan sonra kurup hata ayıklıyor ve yayımlıyor.
Neden önemli. PDD’den çalışan sürece giden yolun bir kısmını kodlama ajanına bırakmak cazip; ama çıktının kalitesi PDD’nin kalitesini geçemez. Eksik bir PDD artık daha hızlı yanlış bir sürece dönüşür. Benim önerim, ajanın önerdiği planı bir tasarım incelemesi gibi ele almak ve onayı kayıt altına almak. Flow’un önizlemeden çıkması ise üretim kararını kolaylaştırıyor, yine de destek ve sürüm koşullarını kendi sözleşmenizde kontrol edin.
Gartner: 3,5 trilyon doları aşan yapay zekâ altyapı harcaması değer düşüklüğü riskiyle karşı karşıya kalabilir
Gartner’ın 14 Ekim tarihli duyurusunun başlığına göre 3,5 trilyon doları aşan yapay zekâ altyapı harcaması 2030 sonuna kadar değer düşüklüğüne maruz kalabilir. Gartner’ın sayfası otomatik erişime kapalı olduğu için bu madde yalnızca başlığa dayanıyor; arama özetlerinde görünen diğer oranları birincil kaynakta okuyamadığım için almadım.
Neden önemli. Analist tahmini bir altyapı yatırımcısı uyarısı gibi duruyor, ama kurumsal alıcıya da dokunuyor. Model ve GPU sağlayıcıları arasında konsolidasyon olursa, çok yıllık bir yapay zekâ sözleşmesinin karşısındaki şirket ya da fiyat değişebilir. Benim kuralım: modeli değiştirilebilir tutan bir mimari (soyutlama katmanı, kendi değerlendirme setiniz) ve çıkış maddesi olan sözleşme. Bu haftaki Sonnet 4 notu, model değişikliğinin ne kadar sessiz olabileceğinin küçük bir örneği.
Önümüzdeki hafta iki şeye bakacağım: Microsoft’un ajan hesapları için lisans ve maliyet kontrollerini açıklayıp açıklamadığı ve EN 18286’nın ardından hangi uyumlaştırılmış standartların sıraya girdiği.
Kaynaklar
- Delegate shared business processes to agents that are more persistent and proactive with Microsoft Copilot Studio
Microsoft Copilot Blog, 15 Ekim 2026 · Erişim 19 Ekim 2026 - First harmonised standard supporting the AI Act published in the Official Journal
Avrupa Komisyonu, Shaping Europe's digital future, 19 Ekim 2026 · Erişim 19 Ekim 2026 - Harmonised standards: Artificial intelligence (AI)
Avrupa Komisyonu, Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs, 14 Ekim 2026 · Erişim 19 Ekim 2026 - Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 596)
Resmî Gazete, Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı), 11 Ekim 2026 · Erişim 19 Ekim 2026 - Automation Cloud release notes — October 2026
UiPath Documentation, 16 Ekim 2026 · Erişim 19 Ekim 2026 - Gartner Says Over $3.5 Trillion of AI Infrastructure Spending Could Be Exposed to Impairment by the End of 2030
Gartner, 14 Ekim 2026 · Erişim 19 Ekim 2026
Bu radar, her maddesi birincil kaynağına bağlanan, yapay zekâ destekli bir araştırma hattıyla derlenir. Yorumlar bana aittir. Bir hata görürseniz yazın, düzelteyim.